- برای دسترسی به محتوای این دوره، ابتدا باید در این دوره ثبتنام کنید.
دوره «انسانشناسی در قرآن» مجموعهای از ۶۱ جلسه درس آیتالله حائری شیرازی است که در سال ۱۳۹۳ در مدرسه علمیه امام خمینی(ره) تهران برگزار شده است. در این درسها تلاش میشود تصویر جامع قرآن از حقیقت انسان، جایگاه او در عالم و مسیر رشد و سقوط او تبیین شود. آیتالله حائری شیرازی با تکیه بر آیات قرآن و با رویکردی تربیتی و معرفتی، مباحث انسانشناسی را بررسی میکند و نشان میدهد که فهم صحیح از انسان، پایه فهم بسیاری از آموزههای دینی و اخلاقی است.
در این مجموعه، مباحثی مانند حقیقت روح و نفس، فطرت الهی انسان، کرامت انسانی، اختیار و مسئولیت، رابطه عقل و دل، و نقش ایمان در ساخت شخصیت انسان مورد تحلیل قرار میگیرد. استاد با استناد به آیات مختلف قرآن، ساختار وجودی انسان را توضیح میدهد و به این پرسش میپردازد که انسان چگونه میتواند از مرتبه حیوانی به مقام قرب الهی برسد و چه عواملی موجب انحراف یا سقوط او میشود.
یکی از محورهای مهم این درسها بررسی تقابل دو مسیر در زندگی انسان است: مسیر هدایت و مسیر غفلت. در این چارچوب، مفاهیمی مانند تزکیه نفس، جهاد با نفس، نقش ذکر و عبادت، و تأثیر دنیاطلبی در تاریک شدن قلب بررسی میشود. همچنین نسبت میان اراده انسان و هدایت الهی و جایگاه امتحانهای الهی در رشد شخصیت انسان مورد توجه قرار میگیرد.
آیتالله حائری شیرازی در این جلسات تلاش میکند نشان دهد که قرآن صرفاً کتابی برای بیان احکام نیست، بلکه کتابی برای ساختن انسان است. از نگاه قرآن، انسان موجودی است که ظرفیت خلافت الهی دارد، اما این ظرفیت تنها با معرفت، ایمان و عمل صالح شکوفا میشود. فهم این حقیقت، پایه اصلاح فردی و اجتماعی و نیز مبنای شکلگیری تمدن دینی خواهد بود.
این دوره برای طلاب، پژوهشگران علوم اسلامی و علاقهمندان به معارف قرآنی منبعی ارزشمند است؛ زیرا با رویکرد تفسیر موضوعی، تصویری منسجم از دیدگاه قرآن درباره انسان ارائه میدهد و زمینهای برای فهم عمیقتر مباحث اخلاقی، تربیتی و اعتقادی فراهم میکند.
پاسخها