• برای دسترسی به محتوای این دوره، ابتدا باید در این دوره ثبت‌نام کنید.

این دوره با عنوان “اخلاق و سیاست” که توسط استاد آیت‌الله مصباح یزدی در دفتر مقام معظم رهبری در قم برگزار شده، به بررسی عمیق و کاربردی رابطه میان اخلاق و سیاست از دیدگاه اسلام می‌پردازد. این مجموعه مباحث که در خرداد و تیر ماه سال ۱۳۹۶ ارائه شده، تلاش دارد تا پیوند ناگسستنی این دو حوزه را روشن کرده و چارچوب‌های اخلاقی لازم برای اداره جامعه اسلامی را تبیین نماید.

موضوعات کلیدی و ساختار دوره:

مبانی و تعاریف: جلسات ابتدایی به تعریف مفاهیم بنیادین اخلاق، سیاست و اسلام اختصاص دارد تا بستری مشترک برای فهم مباحث فراهم شود.
رابطه اخلاق و سیاست: در ادامه، رابطه این دو حوزه، هم در معنای عام و هم به طور ویژه از منظر اسلام، مورد بررسی قرار می‌گیرد. این بخش به روشن شدن این نکته کمک می‌کند که چگونه اصول اخلاقی باید راهنمای فعالیت‌های سیاسی باشند.

اهداف و کارکردهای حکومت اسلامی: دوره به اهداف متعالی حکومت در اسلام، از جمله رفع نیازهای معنوی و دستیابی به سعادت اخروی، می‌پردازد و لذت و مصلحت را در این چارچوب معنا می‌کند.
قانون‌گذاری و اجرا: مباحث به سمت بررسی سلسله مراتب قانون‌گذاری، اخلاق قانون‌گذاران و مجریان، و حقوق اقشار مختلف جامعه، به خصوص معلولان و مستضعفان، سوق داده می‌شود.
حق و مسئولیت: تأکید بر “حق خدا” به عنوان منشأ همه حقوق، و کاربردهای آن در قرآن، از دیگر بخش‌های مهم دوره است. همچنین، ملاک اهمیت حقوق و رابطه متقابل مردم و زمامدار به تفصیل مورد بحث قرار می‌گیرد.
ولایت و حکومت از منظر علوی: بخش قابل توجهی از دوره به تبیین مبانی ولایت و حکومت از دیدگاه حضرت علی (ع) اختصاص یافته است. این مباحث شامل بررسی صحت نظر مردم به عنوان مبنای حکومت، بایسته‌های حاکم اسلامی، سازش با دشمن، فضای حاکم بر جامعه در زمان آن حضرت، برخورد ایشان با افراد مختلف، و جایگاه رأی اکثریت در مشروعیت حکومت است.

این دوره، با اتکا به منابع اصیل اسلامی و با محوریت دیدگاه‌های آیت‌الله مصباح یزدی، چارچوبی جامع برای فهم نسبت اخلاق و سیاست در نظام اسلامی ارائه می‌دهد و به سوالات اساسی در زمینه اداره جامعه پاسخ می‌گوید.

رایگان

شرکت در دوره

قم – دفتر مقام معظم رهبری – خرداد ۱۳۹۶

جلسه اول؛ تعریف اخلاق، سیاست و اسلام

به درس اول از دوره آموزشی «اخلاق و سیاست» با تدریس آیت‌الله مصباح یزدی خوش آمدید. یکی از مهم‌ترین چالش‌های فکری در دنیای امروز، ابهام در رابطه اخلاق و سیاست است؛ آیا یک سیاست‌مدار می‌تواند به بهانه مصالح سیاسی، اصول اخلاقی را نادیده بگیرد؟ در این جلسه با بررسی اهمیت بحث از ابعاد فلسفی، مذهبی و اجرایی، به این دغدغه اساسی پاسخ داده می‌شود تا شما به عنوان دانشجو بتوانید مرزها و پیوندهای واقعی میان تصمیمات مدیریتی و ارزش‌های اخلاقی را به روشنی تحلیل کنید.

در این درس، ابتدا با تعریف اخلاق، سیاست و اسلام به صورت ریشه‌ای آشنا می‌شوید و درمی‌یابید که چرا این مفاهیم انتزاعی بخش مهمی از حکمت عملی را تشکیل می‌دهند. همچنین، استاد به بررسی جامع رابطه اخلاق و سیاست از دیدگاه اسلام می‌پردازند و روشن می‌کنند که آیا دستورات دینی صرفاً فردی‌اند یا عرصه مدیریت جامعه را نیز در بر می‌گیرند. برای درک عمیق این مبانی ارزشمند و یافتن پاسخ پرسش‌های بنیادین خود، شما را به مشاهده و مطالعه دقیق این جلسه دعوت می‌کنیم؛ یادگیری این درس را همین حالا آغاز نمایید.

جلسه دوم؛ رابطه اخلاق و سیاست

به درس دوم از دوره «اخلاق و سیاست» با تدریس استاد آیت‌الله مصباح یزدی خوش آمدید. یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های فکری جوامع بشری، تعارض ظاهری میان کسب قدرت و رعایت ارزش‌های انسانی است؛ مشکلی که باعث می‌شود درک رفتارهای دوگانه در عرصه مدیریت جامعه برای بسیاری دشوار باشد. در این جلسه، دقیقاً یاد می‌گیرید که اندیشمندان مختلف چگونه به این چالش پاسخ داده‌اند و به شما کمک می‌شود تا با تحلیل ریشه‌ای این آرا، نگاهی عمیق و تحلیلی به مسائل حاکمیتی پیدا کنید.

در این درس، ابتدا نظریه جدایی اخلاق و سیاست به دقت موشکافی شده و دیدگاه‌های ماکیاولی (سردمدار نظریه جدایی اخلاق از سیاست) مورد نقد و بررسی قرار می‌گیرد. در ادامه، برای درک بهتر تفاوت آرا، با رویکردهای دیگری نظیر وجود سیستم اخلاق سیاسی مستقل و همچنین باور به تقدم مصالح سیاسی بر مصالح اخلاقی آشنا خواهید شد تا پیش‌زمینه علمی لازم برای شناخت دیدگاه جامع اسلام در جلسات آینده فراهم شود. برای تسلط بر این مفاهیم بنیادین، از شما دعوت می‌کنیم یادگیری این درس را همین حالا ادامه دهید.

جلسه سوم؛ رابطه اخلاق و سیاست از نظر اسلام

به درس سوم از دوره اخلاق و سیاست با تدریس استاد آیت‌الله مصباح یزدی خوش آمدید.

یکی از چالش‌های اساسی در جامعه اسلامی، ابهام در نوع نگاه به فعالیت‌های سیاسی و جداسازی ظاهری آن از فضایل معنوی است که گاهی موجب دوری افراد متدین از عرصه اجتماع می‌شود. در این جلسه، شما با دیدگاه جامع اسلام درباره رابطه اخلاق و سیاست آشنا می‌شوید و با یک تعریف اخلاقِ صحیح و کاربردی، یاد می‌گیرید که چگونه تضاد ذهنی میان دین‌داری و مشارکت سیاسی را برای همیشه حل کنید.

در ادامه این درس، مفاهیم بنیادینی چون تفاوت حسن فعلی و حسن فاعلی و همچنین تمایز ارزش حقوقی از ارزش اخلاقی به دقت موشکافی می‌شود. با درک نقش نیت و تأثیر نتیجه بر ارزش کار، پی خواهید برد که چگونه مسایل سیاسی و واجبات حقوقی (مانند شرکت در انتخابات) می‌توانند با داشتن نیت الهی، از یک وظیفه صرفاً اجتماعی به یک عبادت و ارزش والای اخلاقی تبدیل شوند.

برای شناخت ملاک ارزش واقعی اعمال و تسلط بر این مباحث عمیق، از شما دعوت می‌کنیم یادگیری این درس را همین حالا آغاز نمایید.

جلسه چهارم؛ لذت و مصلحت

به درس چهارم از دوره اخلاق و سیاست با تدریس استاد آیت‌الله مصباح یزدی خوش آمدید.

یکی از پیچیده‌ترین دوراهی‌ها در عرصه مدیریت جامعه، تقابل میان منافع و قدرت‌طلبی با ارزش‌های اخلاقی است. در این جلسه، با بررسی تحلیلی لذت و مصلحت و ریشه‌یابی افعال اختیاری انسان، دقیقاً یاد می‌گیرید که چگونه تعارض ظاهری میان رفتار سیاسی و مبانی اخلاقی را برطرف کنید. این درس با ترسیم جایگاه انسان در نظام احسن هستی، مشکل ابهام در انتخاب میان منافع مقطعی و کمالات پایدار را برای شما حل کرده و نگاهی جامع به پیوند این اجزا ارائه می‌دهد.

در بخش دوم این درس، با موشکافی منشأ حسن و قبح عقلی، به اهمیت بنیادین و ضرورت قانون و مقررات برای جلوگیری از تزاحم منافع و فساد اجتماعی پی می‌برید. همچنین درمی‌یابید که چرا درک محدود بشری پاسخگوی همه‌چیز نیست و جایگاه دین در بیان مصالح واقعی تا چه حد برای تکامل ما ضروری است.

برای تسلط بر این مفاهیم عمیق و ارتقای بینش مدیریتی و معرفتی خود، از شما دعوت می‌کنیم یادگیری این درس را همین حالا آغاز نمایید.

جلسه پنجم؛ رفع نیازهای معنوی، مهم‌ترین وظیفه حکومت در اسلام

به درس پنجم از دوره اخلاق و سیاست با تدریس استاد آیت‌الله مصباح یزدی خوش آمدید. یکی از مهم‌ترین چالش‌های ذهنی در حوزه حکمرانی، درک تفاوت بنیادین میان وظایف دولت اسلامی با دولت‌های سکولار است. در این جلسه، معمای تقابل مصلحت‌های مقطعی با ارزش‌های اصیل برای شما حل می‌شود و دقیقاً یاد می‌گیرید که چرا در نگاه اسلام، رفع نیازهای معنوی جامعه در کنار نیازهای مادی، مهم‌ترین وظیفه حکومت به شمار می‌رود.

در ادامه این درس، با بررسی دقیق تفاوت میان حسن فعلی و ارزش اخلاقی (حسن فاعلی)، درمی‌یابید که چگونه یک عمل سیاسی با نیت الهی می‌تواند به عبادتی بزرگ تبدیل شود. همچنین با شناخت موضوع وجوب سیاسی در اسلام و شروط لازم در حاکم، به نقش توجه به سعادت ابدی در سیاست‌گذاری‌ها پی خواهید برد.

برای تسلط بر این مباحث عمیق و ارتقای بینش حاکمیتی خود، از شما دعوت می‌کنیم یادگیری این درس را همین حالا آغاز نمایید.

جلسه ششم؛ سعادت اخروی، هدف نهایی سیاست‌ورزی

به درس ششم از دوره «اخلاق و سیاست» با تدریس استاد آیت‌الله مصباح یزدی خوش آمدید. یکی از چالش‌برانگیزترین دوراهی‌ها در عرصه حکمرانی، انتخاب میان منافع زودگذر مادی و ارزش‌های پایدار است. در این جلسه، با بررسی رابطه ارزش و نتیجه در افعال اجتماعی، نظریه جدایی قلمرو سیاست از اخلاق به دقت نقد می‌شود تا دقیقاً بیاموزید که چرا در نگاه جامع اسلام، تأکید بر مصالح معنوی و ابدی هدف نهایی سیاست‌ورزی است و چگونه می‌توان تعارض ظاهری میان دستاوردهای دنیوی و سعادت اخروی را حل کرد.

در ادامه این درس، با تحلیل مفاهیمی بنیادین چون حسن فعلی و حسن فاعلی، یاد می‌گیرید که در شرایط تزاحم مصالح چگونه باید تصمیمی اصولی گرفت. همچنین با درک ضرورت رجوع به متخصص در امور پیچیده، به جایگاه حیاتی ولی‌فقیه به عنوان مرجع شناخت حسن فعلی در مسائل سیاسی پی خواهید برد.

برای برطرف کردن ابهامات ذهنی خود در مواجهه با تصمیمات کلان و ارتقای بینش سیاسی‌تان، از شما دعوت می‌کنیم یادگیری این درس را همین حالا آغاز نمایید.

جلسه هفتم؛ قانون و سلسله مراتب قانون‌گذاری

به درس هفتم از دوره آموزشی «اخلاق و سیاست» با تدریس استاد آیت‌الله مصباح یزدی خوش آمدید. یکی از چالش‌های بنیادین در اندیشه سیاسی، درک منشأ دقیق قانون‌گذاری و رویارویی آزادی‌های بی‌بندوبار با مقررات الهی است. در این جلسه، با بررسی اهداف سیاسی به عنوان موضوع ارزش اخلاقی، تفاوت عمیق مکتب اسلام با لیبرالیسم برای شما روشن می‌شود و دقیقاً یاد می‌گیرید که چرا خدا قانون‌گذار اصلی است و چگونه ارزش‌های اخلاقی و تعیین حدود رفتارها، ضامن سعادت دنیوی و اخروی جامعه هستند.

در ادامه این درس، ابهامات ذهنی شما درباره نحوه مدیریت جامعه در عصر حاضر با شناخت سلسله‌مراتب قانون‌گذاری و شرایط تحقق رفتار سیاسی برطرف خواهد شد. همچنین با درک ضرورت حکم حکومتی و نیاز به رهبرِ زمان‌شناس، پی می‌برید که در ساختار اسلامی، شرایط رهبری چیست و جایگاه مجلس شورای اسلامی چگونه در پیوند با این ساختار تعریف می‌شود.

برای تسلط بر این مفاهیم کلیدی و ارتقای بینش سیاسی خود، از شما دعوت می‌کنیم یادگیری این درس را همین حالا آغاز نمایید.

جلسه هشتم؛ اخلاق قانون‌گذاران و مجریان قانون

به درس هشتم از دوره آموزشی «اخلاق و سیاست» با تدریس استاد آیت‌الله مصباح یزدی خوش آمدید. یکی از دغدغه‌های مهم در مدیریت جامعه اسلامی، چگونگی تطبیق احکام الهی با اقتضائات روز و شناخت ویژگی‌های دقیق مجریان قانون است. در این جلسه، با درک نیاز به قوانین متغیر در کنار قوانین ثابت، یاد می‌گیرید که چگونه جانشینان خدا برای وضع قوانین متغیر این نیاز را برطرف می‌کنند. همچنین با بررسی شرایط مجری قانون از نظر اسلام، چالش تشخیص شایسته‌ترین افراد برای اداره جامعه برطرف شده و معنای انتخاب اصلح به‌طور شفاف برای شما روشن خواهد شد.

در ادامه این درس، به این پرسش حساس پاسخ داده می‌شود که در صورت انحراف مجریان یا اختلال در مرکز تصمیم‌گیری، وضعیت آتش‌ به‌ اختیار چگونه تعریف می‌شود و وظیفه شرعی افراد چیست. علاوه بر این، با بررسی رکن سوم سیاست یعنی نقش توده‌ها، پیامدهای عدم همراهی جامعه با حق تحلیل شده و پی می‌برید که اگر مردم نخواستند! چه سرنوشتی در انتظار اجرای قوانین الهی خواهد بود.

برای شناخت عمیق‌تر این ارکان کلیدی و ارتقای بصیرت سیاسی خود، از شما دعوت می‌کنیم یادگیری این درس مهم را همین حالا آغاز نمایید.

جلسه نهم؛ حق معلولان و مستضعفان

به درس نهم از دوره آموزشی «اخلاق و سیاست» با تدریس استاد آیت‌الله مصباح یزدی خوش آمدید. یکی از چالش‌های مهم فکری در فلسفه حقوق و مدیریت جامعه، توجیه منطقی کمک به افراد ازکارافتاده و مظلومان سایر کشورهاست. در این درس، با بررسی حق افراد ناتوان و نقد دیدگاه‌های مادی که حق، به عنوان امتیازی دربرابر خدمات افراد به جامعه یا صرفاً توافق عمومی به عنوان منشأ حق تعریف می‌کنند، به ریشه‌یابی این مسئله می‌پردازیم. شما با درک دقیق منشأ حق از نگاه اسلام و فراگیر بودن امکان تکامل برای همه انسان‌ها، پاسخی مستدل برای لزوم حمایت از ضعیف‌ترین اقشار جامعه خواهید یافت.

در ادامه این جلسه، با تبیین این حقیقت که انسان‌ها، واسطه فیض الهی هستند، گره‌های ذهنی و شبهات موجود درباره حق مستضعفان غیرشهروند برطرف شده و مبنای محکم اسلام برای حمایت از مظلومان خارج از مرزهای جغرافیایی روشن می‌شود. یادگیری این مباحث به شما کمک می‌کند تا نگاهی جامع و بنیادین به وظایف دولت اسلامی داشته باشید.

برای ارتقای بینش سیاسی و حقوقی خود، از شما دعوت می‌کنیم مطالعه این درس ارزشمند را همین حالا آغاز نمایید.

جلسه دهم؛ حق خدا، منشأ همه حق‌ها

به درس دهم از دوره آموزشی «اخلاق و سیاست» با تدریس استاد آیت‌الله مصباح یزدی خوش آمدید. یکی از چالش‌های فکری مهم امروز و شبهات رایج در میان نسل جوان، درک ریشه اصلی حقوق انسان‌ها و مبنای مشروعیت تصمیمات سیاسی و اجتماعی است. در این درس با تبیین دقیق تعریف حق و بررسی رابطه حق و مالکیت، به این گره ذهنی پاسخی عقلانی و مستدل داده می‌شود. شما در این جلسه می‌آموزید که برخلاف مکاتب مادی، در اندیشه اسلامی حق خدا، منشأ همه حق‌ها است و درمی‌یابید که چگونه حقوق متقابل در جامعه، ریشه در مالکیت حقیقی خداوند بر هستی دارد.

در ادامه این گفتار، استاد با استناد به فرازهای نورانی رساله حقوق امام سجاد علیه‌السلام، فراگیر بودن حقوق الهی و لطف پروردگار در قرار دادن حق برای بنده را تشریح می‌کنند. درک این مباحث بنیادین، پایه‌های اعتقادی شما را در مواجهه با شبهات سیاسی و حقوقی مستحکم می‌سازد. برای یافتن پاسخ‌هایی عمیق و قانع‌کننده به این پرسش‌های اساسی، از شما دعوت می‌کنیم یادگیری این درس ارزشمند را همین حالا آغاز کنید.

جلسه یازدهم؛ کاربردهای حق در قرآن

در این درس، به بررسی عمیق و کاربردی مفهوم «حق» در قرآن کریم می‌پردازیم. با تکیه بر دیدگاه آیت‌الله مصباح یزدی، در این جلسه خواهید آموخت که چگونه مفهوم حق از اراده الهی نشأت گرفته و چگونه این اصل بنیادین، اساس نظام هستی و حقوق اجتماعی را تشکیل می‌دهد. شما با شبهات رایج در خصوص اراده الهی و نسبت آن با اختیار انسان آشنا شده و درک خواهید کرد که چگونه خداوند، با حکمت بی‌انتهای خود، جهانی را بر پایه «نظام احسن» بنا نهاده است. این درس به شما نشان می‌دهد که چگونه حق در قرآن در تقابل با باطل، لهو و عبث قرار می‌گیرد و چگونه دعوت خداوند به تفکر در حکمت خلقت، انسان را به سوی شناخت آگاهانه و انتخاب مسیر کمال رهنمون می‌سازد.

این جلسه، با تشریح جایگاه «ربوبیت تشریعی» و تبیین نسبت «حق و تکلیف» در نظام حقوقی اسلام، دیدگاهی جامع و کاربردی در اختیار شما قرار می‌دهد. با فراگیری این درس، درک عمیق‌تری از مبانی اخلاق و سیاست بر اساس آموزه‌های قرآنی پیدا خواهید کرد و برای پیمودن مسیر هدایت و سعادت، مجهزتر خواهید شد. اکنون زمان آن است که با گام‌هایی استوار، این مسیر نورانی را آغاز کنید و یا در صورت ادامه دادن، دانش خود را تعمیق بخشید.

جلسه دوازدهم؛ ملاک اهمیت حقوق

در این درس، با حضور آیت‌الله مصباح یزدی، به بررسی عمیق و کاربردی «ملاک اهمیت حقوق» می‌پردازیم. پس از مروری بر کاربردهای گوناگون واژه «حق» در جلسه گذشته، این درس بر مفهوم حق متقابل بین خدا و بنده تمرکز می‌کند. شما خواهید آموخت که چگونه خداوند، در اوج لطف و رحمت، خود را در جایگاهی قرار می‌دهد که گویی با بندگانش معامله می‌کند و حقی متقابل برای آن‌ها بر خویش قرار می‌دهد. با استناد به کلام امیرمؤمنان علیه‌السلام، جایگاه این حقوق متقابل و ملاک اولویت‌بندی آن‌ها تبیین می‌شود.

این جلسه، ریشه افعال الهی را در «افاضه رحمت» جستجو کرده و چرایی خلقت انسان و ضرورت زندگی اجتماعی برای تکامل و کسب لیاقت دریافت رحمت‌های ویژه الهی را روشن می‌سازد. همچنین، «مالکیت مطلق خدا» به عنوان دلیل برهانی پیدایش حق معرفی شده و در نهایت، زمینه‌های کسب لیاقت دریافت رحمت، از جمله نقش عقل، وحی و جایگاه ولی امر در تعیین حقوق و تکالیف، مورد بحث قرار می‌گیرد. این درس، درک شما را از مبانی حقوقی و اخلاقی در اسلام عمیق‌تر کرده و شما را به سوی انتخاب آگاهانه‌تر مسیر کمال یاری می‌رساند. اکنون زمان آن است که با تعمق در این مباحث، دانش خود را در این مسیر ارزشمند استمرار دهید.

جلسه سیزدهم؛ رابطه متقابل مردم و زمامدار

در این درس از دوره «اخلاق و سیاست»، استاد آیت‌الله مصباح یزدی به یکی از بنیادی‌ترین مباحث حکومتی و اسلامی می‌پردازند: «رابطه متقابل مردم و زمامدار». با تکیه بر آموزه‌های دینی و کلام امیرالمؤمنین علیه‌السلام، ریشه همه حقوق در حق خداوند و چگونگی نشأت گرفتن حقوق متقابل بندگان از آن تبیین می‌شود. شما در این درس خواهید آموخت که چگونه حق زمامدار بر مردم و حق مردم بر زمامدار، به عنوان بزرگترین حق الهی بر انسان‌ها، متقابل، متناسب و لازمه یکدیگرند و چگونه این رابطه، بنیاد «الفت» بین مردم و «عزت دین» در جامعه را پایه‌ریزی می‌کند.

این جلسه با تحلیل دقیق حقوق متقابل، به دانشجو کمک می‌کند تا درک عمیق‌تری از سازوکار حکومت اسلامی و اهمیت هم‌گرایی اجتماعی در تحقق اهداف الهی پیدا کند. همچنین، با واکاوی جایگاه «تولی و تبری» در روابط اجتماعی و سیاسی، و درس‌های عملی از سیره پیامبر اکرم (ص) و حضرت ابراهیم (ع) در مواجهه با دوست و دشمن، بصیرت لازم برای درک صحیح موقعیت‌های اجتماعی و سیاسی در پرتو ارزش‌های دینی را کسب خواهید کرد. اکنون، با گام نهادن در این مسیر دانایی، به درک عمیق‌تری از مبانی اخلاق و سیاست در اسلام دست یابید و چراغ هدایت را در زندگی خود فروزان‌تر سازید.

جلسه چهاردهم؛ حق متقابل مردم و زمامدار از نگاه امیرمؤمنان‌علیه‌السلام

در ادامه مباحث دوره «اخلاق و سیاست»، این درس به بررسی عمیق‌تر «حق متقابل مردم و زمامدار» از منظر امیرالمؤمنین علیه‌السلام می‌پردازد. شما خواهید آموخت که چگونه صلاح و شایستگی مردم، وابسته به صلاح زمامداران و بالعکس، و این رابطه متقابل چگونه باعث عزت حق، اجرای منویات دین و پایداری دولت می‌شود. همچنین، آثار شوم عدم رعایت این حقوق، از جمله اختلاف در جامعه، افول عزت دین و رواج ناهنجاری‌ها، تشریح خواهد شد.

این درس، با تبیین وظایف حاکم در قبال مردم، مانند ساماندهی بیت‌المال و آموزش، و حقوق مردم بر حاکم، از جمله لزوم خیرخواهی و وفای به عهد، راهنمایی عملی برای درک صحیح این رابطه حیاتی ارائه می‌دهد. با آموختن این درس، درک شما از مبانی حکومت اسلامی و مسئولیت‌های متقابل حاکم و محکوم، عمیق‌تر شده و آمادگی بیشتری برای ایفای نقش سازنده در جامعه پیدا خواهید کرد. اکنون، دعوت می‌کنیم با شروع این درس، بر بصیرت خود بیفزایید و چراغ هدایت را در مسیر زندگی خود فروزان‌تر سازید.

جلسه پانزدهم؛ حقوق متقابل مردم و زمامدار از نگاه امیرمؤمنان‌علیه‌السلام(2)

در این درس، به بررسی عمیق «حقوق متقابل مردم و زمامدار از نگاه امیرالمؤمنین علیه‌السلام» می‌پردازیم. با تکیه بر آموزه‌های نهج‌البلاغه، درک خواهیم کرد که جایگاه زمامدار در اسلام، نه یک موقعیت برتر و جدا افتاده، بلکه مسئولیتی خطیر در قبال مردم است. این درس به شما می‌آموزد که چگونه یک حاکم باید از امتیازات قدرت برای خدمت به مردم بهره گیرد، چگونه باید با صداقت و شفافیت با آنان رفتار کند، و چگونه مشورت و عدالت در امور حکومتی، ضامن صلاح جامعه خواهد بود. با مطالعه این درس، بینشی عمیق نسبت به معیارهای حکومت اسلامی و انتظاراتی که از یک زمامدار عادل می‌رود، کسب خواهید کرد.

این درس به شما کمک می‌کند تا درک روشنی از رابطه صحیح میان حاکم و مردم به دست آورید و با درس‌های عملی از سیره علوی، در مسیر تحقق جامعه‌ای اخلاقی و سیاسی پویا گام بردارید. با ما همراه شوید تا درک عمیق‌تری از این مفاهیم کلیدی به دست آورید و دانش خود را در زمینه اخلاق و سیاست اسلامی ارتقا دهید.

جلسه شانزدهم؛ آیا مبنای ولایت و حکومت، نظر مردم است؟

این درس به واکاوی یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌ها در حوزه حکومت‌داری می‌پردازد: آیا اساس ولایت و مشروعیت حکومت، تنها بر پایه نظر و انتخاب مردم استوار است؟ در این جلسه، با نگاهی عمیق به آموزه‌های دینی و سیره اهل‌بیت (علیهم‌السلام)، درک خواهیم کرد که مفهوم حکومت در اسلام، فراتر از صرف دموکراسی یا انتخاب اکثریت است. خواهیم آموخت که چگونه نگاه‌های سنتی و مدرن به حکومت، گاه با مبانی اصیل اسلامی در تضاد قرار می‌گیرد و چرا تعیین حاکم بر اساس معیارهای الهی، ضامن تحقق اهداف واقعی زندگی اجتماعی و سعادت ابدی انسان است.

با مطالعه این درس، دانشجو قادر خواهد بود تمایز میان مبنای حکومت در اسلام و دیگر نظام‌های سیاسی را درک کند و با دیدگاهی نقادانه به مفاهیم رایج در این زمینه بپردازد. این جلسه، گامی مهم در جهت فهم عمیق‌تر مبانی اخلاقی و سیاسی اسلام و درک مسئولیت‌های حاکم و مردم در قبال یکدیگر خواهد بود. اکنون، با آغاز این مسیر مطالعاتی، دانش خود را در زمینه اخلاق و سیاست اسلامی ارتقا دهید.

جلسه هفدهم؛ مبنای حکومت و ولایت از دیدگاه حضرت علی علیه‌السلام

در این درس از دوره «اخلاق و سیاست»، به تحلیل عمیق دیدگاه حضرت علی (علیه‌السلام) درباره مبنای حکومت و ولایت می‌پردازیم. شما در این جلسه خواهید آموخت که حکومت در اسلام، بر پایه انتصاب الهی و شایستگی‌های معصومین (علیهم‌السلام) بنا نهاده شده است و در شرایط اضطرار، ولی فقیه عهده‌دار این مسئولیت خطیر می‌شود. این درس ریشه‌های تفکر غربی در باب دموکراسی و حقوق بشر را واکاوی کرده و تفاوت بنیادین آن را با مبانی اسلام، به‌ویژه در مسئله تعیین حاکم، روشن می‌سازد.

با مطالعه این جلسه، درک خواهید کرد که چگونه نفوذ اندیشه‌های غربی می‌تواند منجر به انحراف در فهم مسائل سیاسی و دینی شود و چرا پیروی از ولی فقیه، نه از روی اجبار، بلکه بر اساس عقل و درک مصالح واقعی جامعه است. همچنین، با استناد به نامه‌ای از نهج‌البلاغه، ریشه عشق و علاقه مردم مصر به اهل‌بیت (علیهم‌السلام) را درک خواهید نمود. این درس، بصیرت شما را در مورد مبانی حکومت اسلامی افزایش داده و شما را به درک عمیق‌تری از جایگاه امامت و ولایت رهنمون می‌سازد. اکنون، برای آغاز این مسیر روشنگر و تعمیق دانش خود، این درس را شروع کنید.

جلسه هجدهم؛ صبر کُشنده امیرالمؤمنین یا همکاری دمکراتیک؟!

در این درس، به بررسی عمیق و تحلیلی وقایع صدر اسلام و سیره امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) می‌پردازیم. شما در این جلسه با واکاوی خطبه شقشقیه، درک خواهید کرد که چگونه اندیشه‌های انحرافی و برداشت‌های نادرست از مفاهیم حکومتی، حتی در میان یاران نزدیک پیامبر (ص) نیز رخنه کرده و منجر به وقایعی چون سقیفه و انحراف از مسیر ولایت گردید. این درس به شما می‌آموزد که صبر حضرت علی (ع) در برابر این وقایع، نه به معنای پذیرش دموکراتیک یا تسلیم در برابر رأی اکثریت، بلکه تاکتیکی حکیمانه برای حفظ اصل اسلام بوده است.

با مطالعه این درس، خواهید آموخت که چگونه دشمنان اسلام و پیروان تفکرات غربی، با تحریف تاریخ و القای اندیشه‌های نادرست، سعی در کم‌رنگ کردن مبانی اصیل حکومت اسلامی دارند. همچنین، دلایل واقعی پذیرش خلافت توسط حضرت علی (ع) را درک خواهید کرد و با خطرات نفوذ فکری بیگانگان در مسئولان و جامعه آشنا خواهید شد. این جلسه، بصیرت شما را در تشخیص حق از باطل در مسائل سیاسی و اجتماعی افزایش داده و شما را به درک عمیق‌تری از مسئولیت‌های دینی و انقلابی رهنمون می‌سازد. اکنون، برای آغاز این مسیر روشنگر و تعمیق دانش خود، این درس را شروع کنید.

جلسه نوزدهم؛ بایسته‌های حاکم اسلامی از نظر امیرمؤمنان‌علیه‌السلام

در درس نوزدهم از دوره «اخلاق و سیاست»، به تحلیل عمیق دیدگاه امیرمؤمنان علی (علیه‌السلام) درباره الزامات و مسئولیت‌های حاکم اسلامی می‌پردازیم. شما در این جلسه با استفاده از کلمات نورانی آن حضرت، به درک جامعی از شرایط صدر اسلام، به‌ویژه پس از رحلت پیامبر (ص) خواهید رسید. با بررسی مواردی چون رویکرد سازش‌کارانه برخی افراد در برابر فتنه‌ها و همچنین تحلیل خطبه شقشقیه و خطبه‌های ۴۳ و ۵۴ نهج‌البلاغه، خواهید آموخت که چرا سازش با دشمنان دین، حتی در شرایطی که به نظر مصلحت‌اندیشانه می‌آید، از منظر اسلام و سیره علوی، مساوی با کفر و انکار حقایق دینی است.

این درس به شما نشان می‌دهد که چگونه حاکم اسلامی باید با قاطعیت در برابر انحرافات بایستد و وظیفه خود را در احیای دین و دفاع از حق مظلوم، حتی به قیمت جان، انجام دهد. با شناخت این بایسته‌ها، بصیرت شما در تحلیل مسائل سیاسی و اجتماعی روز افزایش یافته و درک عمیق‌تری از جامعیت اسلام و جایگاه ولایت در آن پیدا خواهید کرد. دعوتتان می‌کنیم برای فراگیری این معارف ارزشمند و گامی دیگر در مسیر شناخت دین، این درس را آغاز نمایید.

جلسه بیستم؛ سازش با دشمن از نگاه امیرمؤمنان‌علیه‌السلام

در درس بیستم از دوره «اخلاق و سیاست»، با نگاهی عمیق به سیره امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام)، به تحلیل مفهوم «سازش با دشمن» و بایسته‌های حاکم اسلامی در مواجهه با فتنه‌ها می‌پردازیم. شما در این جلسه، با استفاده از واکاوی خطبه شقشقیه و خطبه‌های ۴۳ و ۵۴ نهج‌البلاغه، درک خواهید کرد که چگونه رویکرد سازش‌کارانه، حتی اگر با ظاهری مصلحت‌اندیشانه همراه باشد، در اسلام مردود شمرده شده است. این درس به شما می‌آموزد که چرا حضرت علی (ع) جنگ با معاویه را به معنای کفر به دین خدا ترجیح دادند و چگونه بینش جامع ایشان نسبت به دین، اولویت نبرد برای حق را بر هر ملاحظه دیگری مقدم می‌شمرد.

این جلسه به شما کمک می‌کند تا با بصیرتی عمیق‌تر، خطرات سازش با دشمنان دین را درک کرده و جایگاه قاطعیت در دفاع از حق را در سیره ائمه اطهار (علیهم‌السلام) بشناسید. با مطالعه این درس، مشکل کسانی که دچار تردید در برابر چالش‌های حق و باطل هستند، حل شده و درک خواهند کرد که چرا گاهی ایستادگی در برابر ظلم، حتی با تحمل سختی‌های دنیا، بر سازش ترجیح دارد. برای درک بهتر این مباحث ارزشمند و تعمیق بصیرت دینی خود، این درس را آغاز کنید.

جلسه بیست‌ویکم؛ فضای حاکم بر جامعه در زمان امیرمؤمنان‌‌علیه‌السلام

در این درس، با نگاهی عمیق به متن نهج‌البلاغه، فضای جامعه در دوران پر فراز و نشیب خلافت امیرمؤمنان علی (علیه‌السلام) را واکاوی می‌کنیم. شما درمی‌یابید که چگونه برخی با حیله‌گری به نام تدبیر، و گروهی دیگر با دنیاپرستی و رویکردهای سطحی، راه را بر حق می‌بستند. این درس به شما نشان می‌دهد که چگونه در چنین فضایی، «عالم منافق»، «قاری مماذق» و «مردم بی‌عرضه» ظهور می‌کنند و در مقابل، «اقلیت خداترس» به انزوا کشیده می‌شوند. با شناخت این فضا، درک می‌کنید که چگونه حضرت علی (ع) با فساد اجتماعی مبارزه کرده و مردم را به دوری از دنیا و دل نبستن به آن، حتی با وجود تلاش و سازندگی، دعوت می‌کردند.

با مطالعه این درس، بصیرت شما نسبت به تحلیل شرایط اجتماعی و سیاسی افزایش یافته و موانع درک حقیقت در دوران‌های مختلف، برایتان روشن خواهد شد. درک می‌کنید که چگونه «فضای حاکم بر جامعه اسلامی در زمان امیرمؤمنان (ع)» و «فسادهای اجتماعی زمان حضرت»، درس‌های مهمی برای امروز ما دارد. این جلسه، شما را به تأمل در ارزش‌های واقعی و دوری از تعلقات دنیوی فرامی‌خواند. هم‌اکنون این درس ارزشمند را آغاز کنید و با چراغ هدایت امیرالمؤمنین (ع)، راه سعادت را بیابید.

جلسه بیست‌ودوم؛ برخورد امیرمؤمنان نسبت به یاران بی‌اراده، رقیبان و زیاده‌خواهان

به درس بیست‌ودوم از دوره آموزشی «اخلاق و سیاست» تدریس‌شده توسط آیت الله مصباح یزدی خوش آمدید. در این جلسه، به بررسی دقیق و تحلیلی برخورد امیرمؤمنان نسبت به یاران بی‌اراده، رقیبان و زیاده‌خواهان می‌پردازیم. یکی از چالش‌های مهم بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران، درک چرایی رفتارها و دکترین نظامی امیرمؤمنان در دوران پرالتهاب حکومتشان است؛ این درس با شفاف‌سازی این موضوعات، گره از ابهامات و شبهات تاریخی شما باز می‌کند.

با مطالعه این متن، ضمن آشنایی با سیره عملی حضرت در دفاع از حقوق مسلمان و معاهد، درمی‌یابید که چرا ایشان برای حفظ ریشه‌های اسلام به همکاری با خلفا پرداختند و چگونه با زیاده‌خواهان و پیمان‌شکنان مقابله کردند. این مباحث به شما کمک می‌کند تا دلایل تنهایی و مظلومیت امیرمؤمنان در میان یاران خود را به‌درستی و بر اساس مستندات نهج‌البلاغه تحلیل کنید. برای دست‌یابی به این درک عمیق تاریخی و سیاسی، همین حالا مطالعه این درس پربار را آغاز نمایید.

جلسه بیست‌وسوم؛ جایگاه رأی اکثریت در مشروعیت حکومت از نگاه امیرمؤمنان‌علیه‌السلام

در درس بیست‌وسوم (آخرین درس این دوره) از دوره «اخلاق و سیاست» با تدریس آیت الله مصباح یزدی، به یکی از مهم‌ترین گره‌های فکری در تاریخ سیاسی اسلام پاسخ داده می‌شود. در این جلسه می‌آموزید که جایگاه رأی مردم و مشروعیت حکومت در نگاه امیرمؤمنان (ع) چیست و چرا ایشان در برابر غصب خلافت، رویکرد تبعیت از اکثریت را نپذیرفتند. همچنین با رفع شبهات تاریخی، درک خواهید کرد که دلیل همکاری با ظالمان فقط برای حفظ اسلام و مصالح مسلمانان بوده است، نه تأیید مشروعیت آنان.

در بخش دوم این درس، با تحلیل شرایط پس از قتل عثمان، پی می‌برید که چرا حضرت در ابتدا نسبت به پذیرش خلافت رغبت نداشتند و چگونه ثروت و قدرت‌طلبی به همراه دنیاطلبی؛ علت کژی‌ها و کج‌روی‌های اجتماعی و صف‌آرایی در برابر حق شد. برای یافتن پاسخ‌های مستند به این پرسش‌های بنیادین و تقویت بینش سیاسی‌-اعتقادی خود، هم‌اکنون یادگیری این درس جذاب را آغاز نمایید.

پاسخ‌ها

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *